Większość odwiedzających doświadcza Malediwów jako sznura prywatnych wysp kurortowych, gdzie koktajle płyną strumieniem, a jedynym obowiązującym dress code'em jest krem z filtrem. Tym bardziej zaskakuje ich fakt, że spędzają wakacje w jednym z najbardziej jednorodnych religijnie krajów na świecie — państwie, którego konstytucja wskazuje islam sunnicki jako religię państwową i podstawę prawa, i które jako jedyne na świecie zabrania obejmowania obywatelstwa komukolwiek, kto nie jest muzułmaninem. Z mocy prawa malediwskie społeczeństwo obywatelskie jest w 100% sunnickie. Prezydent, ministrowie, sędziowie i członkowie parlamentu muszą być sunnitami.
Nie zawsze tak było. Przez ponad tysiąc lat wyspy były buddyjskie — od około III wieku p.n.e. aż do 1153 roku n.e., kiedy to, jak głosi tradycja zapisana przez podróżnika Battutę, przybyły z Afryki Północnej uczony przepędził morskiego demona, którego miejscowi ułagodzali ludzkimi ofiarami, i przekonał ostatniego buddyjskiego króla do przyjęcia islamu. Król przyjął imię sułtan Muhammad al-Adil, dając początek islamskiemu sułtanatowi, który miał przetrwać niemal osiem stuleci.
Dwa światy
Podróżnym warto zrozumieć, że Malediwy funkcjonują w dwóch równoległych rzeczywistościach, które współistnieją zupełnie celowo. Na prywatnym terenie resortu lub wyspie safari nurkowego podaje się alkohol, w menu jest wieprzowina, a bikini jest jak najbardziej w porządku — bo resorty posiadają specjalne licencje turystyczne, które je z tych zakazów zwalniają. Wystarczy jednak wejść na zamieszkałą „lokalną” wyspę, a zasady odwracają się całkowicie: żadnego alkoholu ani wieprzowiny, skromny ubiór zakrywający ramiona i kolana w miejscach publicznych, a strój kąpielowy tylko na wyznaczonych przez rząd „plażach bikini” przeznaczonych dla turystów. Ten podział to nie kaprys — to celowa konstrukcja prawna, która pozwoliła pobożnemu krajowi prowadzić liberalny przemysł turystyczny bez wchłaniania jednego przez drugie.
Alkohol w resortach to nie luka prawna — to licencja. Ta sama, dzięki której wieprzowina pojawia się na bufecie tam, i nigdzie indziej.
Co to oznacza w praktyce
W resorcie religia niemal nie dotyka Państwa wakacji. Zmiany zaczynają się dopiero w chwili opuszczenia tej bańki — podczas pobytu w guesthouse, jednodniowej wycieczki na lokalną wyspę czy kilku godzin w stolicy. Warto spakować sarong lub lekkie okrycie, zostawić alkohol (nie można go wynieść z resortu, a wwieźć go do kraju nie wolno w ogóle — jest konfiskowany na lotnisku przy przylocie i oddawany przy wylocie) oraz liczyć się z tym, że jedzenie będzie wyłącznie halal. Zakaz alkoholu to nie biurokratyczna fasada: trunek wyniesiony z resortu lub przywieziony na lokalną wyspę zostaje skonfiskowany, a turystów za to aresztowano, zatrzymywano i deportowano. Tej samej kontroli przy przylocie podlegają nie-islamskie teksty religijne oraz idole czy figurki kultu, które mogą zostać zakwestionowane lub skonfiskowane — jeśli zależy Państwu na własnym piśmie świętym, lepiej zabrać je w telefonie lub na Kindle'u niż w wersji drukowanej. W czasie Ramadanu kawiarnie na lokalnych wyspach są zamknięte w ciągu dnia i otwierają się dopiero po zachodzie słońca, po Iftarze — resorty natomiast działają zupełnie normalnie. Wezwanie do modlitwy usłyszą Państwo pięć razy dziennie, a w piątki sklepy zawieszają działalność na czas głównej modlitwy zbiorowej.
Jak być dobrym gościem
Uczciwe ujęcie sprawy to nie lista pułapek — to fakt, że jest się gościem w konserwatywnej społeczności muzułmańskiej, a odrobina wyczucia bardzo się opłaca. Warto znać fakty prawne wprost: szerzenie religii innych niż islam jest zakazane, nie ma publicznych kościołów ani świątyń, a związki osób tej samej płci są nielegalne w świetle prawa Malediwów (w praktyce rzadko dotyczy to turystów, a resorty witają wszystkie pary jednakowo). Na zamieszkałej wyspie warto zapytać o zgodę przed sfotografowaniem ludzi — zwłaszcza kobiet — zamiast robić zdjęcia bez pytania. To właśnie boom turystyki guesthouse ostatnich piętnastu lat sprawił, że turyści w ogóle zetknęli się z lokalnymi wyspami — i dlatego ta etykieta, kiedyś nieistotna przy wakacjach ograniczonych do resortu, dziś ma znaczenie. Jeśli się ją uszanuje, powitanie na lokalnej wyspie należy do najserdeczniejszych w regionie.
Wahają się Państwo między azylem resortu a pobytem na lokalnej wyspie? Nasz przewodnik po planowaniu podróży na Malediwy omawia kompromisy, koszty i sposoby na połączenie obu światów w jednej podróży.
